Waarom naar de kerk? (8)

20 mei 2011

Om m'n bestaan tot op de bodem te doorgronden, ga ik naar de kerk, schrijft de hervormde theoloog prof. dr. A. A. van Ruler in 1971, in zijn boekje "Waarom zou ik naar de kerk gaan?" Het is de achtste reden die hij noemt.

Op de bodem van je bestaan, daar ontdek je volgens Van Ruler dat je zondaar bent. De zeven pagina's die hij aan dit achtste hoofdstuk besteedt, zijn met zijn eigen zinnen zo samen te vatten: "Dat is het onbegrijpelijk diepe mysterie van de zonde: dat de mens zondige daden kan doen, zondig kan zijn. Met één zondige daad is dit mysterie reeds aan de orde. Van een vaas waarin een barst zit, kan men wel zeggen dat er een barst in zit, maar dat zij overigens heel is. Maar dat is niet waar. Met die ene barst is de hele vaas gebarsten. Zo is de mens met één zondige daad zondaar.

Over dat zondaar zijn van de mens gaat het centraal in de kerk. Op de bodem van álle vragen waardoor levens geteisterd kunnen worden, ligt de schuld van de zonde. Om tot die bodem te komen – ook daarvoor gaan we naar de kerk. Zodra we het kwaad als zonde en de zonde als schuld gaan verstaan, wordt ons alles duidelijk.

Maar hoe gebeurt dit in de kerk? Op deze vraag is naar mijn inzicht maar één antwoord te geven. We moeten verwijzen naar het "ontdekkende karakter" van de prediking. De prediking is er niet alleen om Christus en het evangelie te verkondigen, zij is er ook om de mensen aan zichzelf te ontdekken, hem in zijn naaktheid en verlorenheid voor Gods aangezicht te stellen.

Dat is het toppunt: dat de zondaar enigszins gaat inzien, dat hij zondaar is; zichzelf ontdekt. Daarna komt de grote doorbraak: ik kom er ook mee voor de dag, ik ga het belijden. Daar moet het met een mens naar toe: naar de schuldbelijdenis, de publieke erkenning van zijn zondaar zijn. Vandaar ook de elementen van "verootmoediging en schuldbelijdenis" als wezenlijke elementen in de eredienst.

Wie tot de grond van het zondaar zijn gaat, gaat inderdaad te gronde. Niet in de zin dat hij opgelost wordt, maar in deze zin, dat hij in de eeuwige verlorenheid valt."

Goed dat het volgende hoofdstuk van Van Rulers boekje als titel heeft: "Om het heil te ontvangen. "

J. Reijnoudt

Waarom naar de kerk?


Terug naar het nieuwsoverzicht