Oost Europa

7 juni 2010

VERSLAG BEZOEK AAN DE GEMEENTEN IN SATU MARE EN BORLA
DINSDAG 13 TOT ZONDAG 18 APRIL 2010

Bezoekers:

  • Ds. Jaap van Oostende (vz Cie Gemeentecontacten Oost-Europa)
    en Jan van Ruler (lid van de Cie Gemeentecontacten Oost-Europa)

Doel van de reis:

  • voorbereiding uitwisselingsbezoek Satu Mare augustus 2010
  • toerustingscursus kerkenraad 2010 in Scherpenzeel
  • evaluatie Project Diakonische Helferin
  • evaluatie Project Warme maaltijden
  • opstarten Project Dagopvang ouderen
  • informatie-uitwisseling lopende zaken in Satu Mare
  • gesprek met gemeente in Borla over contract pastoraal werker Tünde Barabás
  1. Kerk Satu MareReis
    Dinsdagmorgen 13 april vertrokken we met auto van Jan naar vliegveld Eindhoven voor de vlucht met WIZZAIR naar Budapest. Na aankomst om 14.30 uur met minibus via Debrecen naar Satu Mare. Aankomst daar om 22.15 uur (onze tijd 21.15 uur). Hartelijk verwelkomd door fam. Bogya.
  2. Voorbereiding uitwisselingsbezoek augustus 2010
    Op woensdagavond 14 april hebben we een ontmoeting gehad met de groep presbyters die mee willen gaan. Een lijst met de namen is overhandigd.
    Daaruit blijkt dat meegaan:

    • de beide curators: Tatár Miklós en Hajdú Sándor;
    • enkele getrouwe broeders die net als de beide curators twee of drie van de vorige conferenties hebben meegemaakt, namelijk: Bálint Zoltán, Kiss András, Lukacs Jenö en Nagy István;
    • van de nieuwe presbyters een viertal: Kürti Balász, Lázár Lajos, Leitner Gábor en Muszka Sára;
    • en dan nog drie broeders die al langer presbyter zijn, maar tot nu toe geen conferentie hebben meegemaakt: Medve Sándor, Póti János en Simon József.
    Het totaal is dertien presbyters, plus het predikantenechtpaar, is tesamen 15 personen.
    Van de jeugdgroep gaan de volgende jongeren mee:
    • de beide leidinggevenden: Bogya Kis Noémi en Nagy Lóránd;
    • degenen die hen assisteren in het leiding geven: Kató Emöke, Márkus Csaba (muziek), Póti Dániel en Zabolai Emöke;
    • twee leidsters van de zondagsschool: Homonna Réka en Szilágyi Ivett;
    • Elek Szabolcs (belast met administratie en begeleiding eredienst).
    In totaal 9 personen.
    Er komt dus nu een gezelschap van 24 personen naar Scherpenzeel.

    Inmiddels is de week vastgesteld: dinsdag 17 tot dinsdag 24 augustus.
    Ze reizen naar Cluj met een bus waarvan ze de kosten zelf betalen. De aankomst zal zijn op het vliegveld van Düsseldorf om 11.55 uur. Het lijkt ons het beste ze daar met een bus op te halen.
    De terugreis is van Düsseldorf op dinsdag 24 augustus om 12.25 uur.

    Allerlei praktische zaken zijn doorgesproken. Er zal ons tijdig (uiterlijk een maand van tevoren) worden meegedeeld welke koppels graag op één adres te gast willen zijn.

  3. Toerustingscursus Kerkenraad 2010 in Scherpenzeel
    We zullen verder gaan met het instructieboek: "Légy köszikla!" door ds. Papp Vilmos. De titel betekent: "Wees een rots" (ter toelichting: Een rots, zoals Petrus en de andere discipelen waren).
    Afgesproken is te behandelen de volgende hoofdstukken:
    10. De presbyter en de zending
    19. De presbyter en het maken van de preek
    20/21. De presbyter en zijn predikant
    22. Is de religieuze mens gelovig of niet?
    23. Is de gelovige mens religieus of niet?
    26. De presbyter en zijn doel
    Over de toekomst van de cursus is ook gesproken. Ik heb meegedeeld dat ik dit jaar voor de laatste keer een meerdaagse cursus zal geven. Zoals te verwachten is, werd daar zeer teleurgesteld op gereageerd, maar uiteindelijk ook wel met begrip.
    De mogelijkheid is geopperd om vanaf 2011 niet een meerdaagse toerustingscursus elders te geven, maar een opfriscursus van één dag, op een zaterdag gewoon in Satu Mare. Een opfriscursus houdt de gang erin, we kunnen stimulansen blijven geven, etc. Ook zullen mogelijk meer presbyters meedoen, omdat voor een korte cursus vlakbij meer presbyters zich kunnen vrijmaken. Voor zo’n korte cursus ben ik in ieder geval nog wel in, bij leven en gezondheid.
     
  4. Evaluatie Project Helferin für Seelsorge und diakonische Dienst
    Op vrijdagmorgen 16 april hebben we in het kerkkantoor aan de Inaului een gesprek gehad met de diakonische Gruppe. Deze bestaat nu uit de volgende vrouwen:
    Balázs Irma
    Bandula Júlianna
    Boros Magdaléna
    Hollo Izabella
    Kovács Magdaléna
    Mák Jolán
    Nagy Mékész Annuschka
    Vanuit de kerkenraad: mw. Bogya Kis Maria, Hajdú Sándor
    Afwezig: ds. Bogya Kis Ferenc, Medve Sándor, Rápolti Béla en Tatár Miklos.
     
    Helaas was de Helferin, Mészáros Enikö (55), door familieomstandigheden verhinderd aanwezig te zijn. Zij verricht haar taak gedurende 4 dagen per week en ontvangt daarvoor de vergoeding die met Scherpenzeel is overeengekomen.
     
    Dit project is wonderlijk goed van start gegaan. Rondom de Helferin is een groep vrouwen gevormd die als vrijwilligers meewerken in het project. Vandaar de uitbreiding van de diakonische Gruppe zoals uit de bovengenoemde namen blijkt. 
    Het schrift wordt getoond waarin de bezochte en te bezoeken adressen staan die door de beide predikanten worden doorgegeven.
    De groep komt elke maandagmorgen in het kerkkantoor bijeen onder leiding van ds. Bogya Maria. Die geeft les over geloofszaken aan de hand van het via de HOE in het Hongaars vertaalde boekje van dr. W. Verboom en ds. H. Veldhuizen, “Wij geloven en belijden” (dit is het deeltje voor de belijdeniscatechese). Deze cursus is georganiseerd om de vrouwen toe te rusten met het oog op de pastorale bezoeken. Een geheel eigen initiatief van de gemeente in Satu Mare!
    Nadat een gedeelte uit het boekje is besproken, worden de bezoeken van de afgelopen week geëvalueerd, ervaringen uitgewisseld en moeilijke situaties besproken. Iedereen is er opgetogen over. Het blijkt dat de Helferin nooit alleen op pad gaat. Altijd gaat één der vrouwen mee, en soms twee. Daarom is de groep ook uitgebreid, zodat de deelnemende vrouwen niet te zwaar worden belast. De vrouwen verrichten hun taak als vrijwilliger met vreugde, zo wordt gezegd.
    Ook Enikö, de Helferin, is zeer tevreden over de opzet van het project. Naast de kleinschalige hulpverlening in eenvoudige zaken, wordt uitgebreid aandacht gegeven aan pastorale zorg.
    Volmondig wordt bevestigend geantwoord op de vraag of de wens van toen, nu met dit project werkelijkheid is geworden.
     
  5. Evaluatie Project Warme maaltijden
    Met de diakonische Gruppe hebben we ook het Project Warme maaltijden geëvalueerd.
    Deze winter zijn de maaltijden rondgebracht door Hajdú Sándor en Juhos Tibor (auto). Sándor zegt dat de samenwerking met Tibor zeer goed gaat.
    In het begin zijn er enkele problemen geweest met het nieuwe restaurant dat in dezelfde wijk ligt als de kerk. De porties waren te klein. Na een gesprek is dit opgelost. De kwaliteit is steeds goed geweest. De samenwerking met het restaurant is gedurende de rest van de winter uitstekend verlopen.
    De mensen van de kerk, maar vanzelfsprekend ook degenen die de maaltijden krijgen, zijn heel dankbaar voor de maaltijden. De laatsten hebben het steeds moeilijker in deze tijd. Onderweg blijkt dat er meer vraag is naar de warme maaltijden, veel meer dan de huidige 32. Het valt soms best zwaar onderweg dat niet meer kan worden gedaan dan de twee warme maaltijden per week.
    Een ander aspect is dat niet alleen de maaltijden zeer worden gewaardeerd, maar ook het bezoek en de pastorale zorg soms. Uiteindelijk zegt Sándor dat het project driemaal ‘zwaar’ kan worden genoemd: 1. er is meer nodig; 2. het pastoraat vergt veel; 3. Tibor en Sándor ervaren zelf ook een grens aan wat ze kunnen.
     
    Dit alles brengt tot de bespiegeling dat het gunstiger zou zijn als men in de kerk zelf de maaltijden zou kunnen bereiden. Men denkt dat er voldoende vrouwen te vinden zijn die willen meewerken. En dat het nog beter zou zijn als het realiseren van een Altersheim van de grond zou kunnen komen, want met een goede keuken daarin kan men de maaltijdbereiding zelf ter hand nemen. Maar de voorwaarden van de overheid en de benodigde investering maken dat het nu eigenlijk nog niet kan. Het blijft echter een aanlokkelijk idee!
     
    Annuschka zegt tot slot dat deze zorg alleen kan worden gegeven als je het met je hart doet! De Heere Jezus heeft gezegd dat we het zo moeten doen, en als we Zijn kinderen helpen, dan dien je God en de Heere Jezus. Ze zegt ook dat ze nu zien hoe ziek hun volk is. In haar straat (de straat van de pastorie) wonen wel 12 à 13 mensen die deze zorg nodig hebben. Voor hen organiseren ze nu een soort groothuisbezoek. Ze noemen het een Bibelstunde, waarbij ook het Heilig Avondmaal gevierd wordt, omdat deze mensen niet zo lang naar de kerk kunnen.
     
    Er is ook een rolstoel naar een gehandicapt lid van de gemeente gebracht.
     
    De vrouwen van de diakonische Gruppe helpen met de pastorale bezoeken. Ds. Bogya Kis Maria viert samen met Sándor en Tibor ook het Heilig Avondmaal bij de zieken die niet meer naar de kerk kunnen komen.
     
    Op zaterdag hebben we in het restaurant gegeten met ds. Bogya. We hebben de eigenaar gezien en gesproken. Naar we hebben begrepen heeft de diakonische Gruppe de intentie met dit restaurant ook het komende seizoen weer in zee te gaan, althans wanneer het project samen met Scherpenzeel kan worden voortgezet. Hajdú Sándor stelt zich in ieder geval weer beschikbaar.
     
  6. Opstarten Project Dagopvang ouderen
    Uit het vorige reisverslag van september 2009:
    “Er zijn mogelijkheden om te komen tot een voorziening voor ouderen. In eerste instantie wordt gedacht aan een dagopvang, een Altersklub, later mogelijk een verdergaande voorziening. Tegenover de pastorie staat een huis te koop dat betrekkelijk eenvoudig voor het eerste geschikt is te maken. Er is veel grond van het perceel onbebouwd, waarmee mogelijkheden voor het tweede later gerealiseerd kunnen worden.”
     
    Het volgende is inmiddels gedaan:
    Er is overleg geweest met de burgemeester. Het blijkt dat er geen hulp mogelijk is van de overheid wanneer het gaat om de investering. Maar is er een pand gekocht, dan subsidieert de overheid de kosten van de verbouwing die nodig is om het huis geschikt te maken voor de dagopvang van ouderen. Als het project eenmaal van start is gegaan, dan worden de kosten van water, gas en elektriciteit vergoed.
     
    Armoede rond Satu Mare
    Armeode
    Er is nog niet zoveel meer gedaan. Bij grondig doorvragen zeggen de vrouwen van de diakonische Gruppe dat de organisatie van het geheel mogelijk is. Men heeft een voorbeeld voor ogen zoals het gegaan is in het dorp waar Annuschka vandaan komt. Ook in Satu Mare is een dagopvang voor ouderen gerealiseerd met een Rooms-katholieke achtergrond. Zie het volgende punt.
     
    Het blijkt mogelijk een twaalftal namen te noemen van vrouwen die zich als vrijwilliger willen inzetten. Algemeen wordt aanvaard dat het begin kleinschalig moet zijn, stel drie dagen per week, om vervolgens naar meer dagen te groeien. Eén betaalde leidinggevende zal toch wel onontkoombaar zijn.
     
    Afgesproken wordt dat de diakonische Gruppe zorg zal dragen voor een goed onderbouwde opzet en een werkplan voor het geheel. Dit zal worden meegenomen door de Bogya’s bij het bezoek deze zomer.
     
  7. Bezoek aan Szantáu, Sarmaság en Borla
    1. Szantáu
      Op donderdag 15 april zijn we met de gehuurde minibus eerst naar Barabas Tünde en Attila in Szantáu (Tasnádszántó) gereden. We werden er zeer hartelijk ontvangen, hebben er geluncht en veel gepraat. Ook de kerk bezichtigd. Het gesprek ging al heel wat beter dan tijdens ons laatste bezoek, met name met Attila.
      Aan hem is de vraag voorgelegd of hij er wat in zou zien een toerustingscursus te organiseren voor presbyters in zijn dekanaat. Ook met ds. Bogya hebben we daarover gepraat. Het blijkt dat er in elk dekanaat 2 á 3 toerustingsdagen voor de presbyters worden georganiseerd. Uit elke gemeente worden dan enkele presbyters afgevaardigd, die luisteren naar enkele lezingen, waarna discussie volgt. Er doen zo’n 80 á 100 presbyters aan zulke dagen mee. Eenmaal per jaar wordt ook een presbyterdag voor heel het bisdom gehouden. Dan is het gezelschap nog veel massaler. Een cursus met het instructieboek, zoals wij met de presbyters van Satu Mare doen, leek Attila best aantrekkelijk, maar hij wist niet hoe hij er een begin mee zou moeten maken. Al pratend kwamen we op een mogelijke insteek. Hij zal het ons melden als hij ermee aan de gang wil gaan.
      Tünde beleeft veel genoegen aan haar werk in Borla. Het wordt heel erg gewaardeerd door de mensen daar. Al het kinder- en jeugdwerk wordt door Tünde gedaan, alsmede ook de pastorale bezoeken aan zieken en ouderen. Daarnaast is ze begonnen ook de andere gezinnen en alleenstaanden in de gemeente een bezoek te brengen. Inmiddels heeft ze alle leden bezocht.
       
    2. Sarmaság
      ’s Middags zijn we met Tünde naar Ella en Alex in Sarmaság gereden. Die maken het erg goed met hun kleine Benjamin. Hartelijke groeten en geschenkjes werden uitgewisseld.
       
    3. Borla
      In Borla kwamen we begin van de avond aan. We werden er weer hartelijk ontvangen met een kostelijke maaltijd, bereid door Kati. Ook de beide curators, Mate Zoltan en Bucsi Miklós (nieuw!) waren aanwezig, alsmede Tünde en Ella. Voorafgaand aan de maaltijd hebben we het contract doorgesproken, en nog wat kleine wijzigingen aangebracht. Verder was het gewoon gezellig en vloog de maaltijd om.
      Nadat we Ella hadden thuisgebracht (Tünde bleef voor haar werk in Borla slapen in de slaapkamer op de bovenverdieping van het kerkelijk centrum die wel af is!) vertrokken Jan en ik weer door de nacht naar Satu Mare, waar we om 02.30 uur aankwamen.
       
  8. Informatie-uitwisseling lopende zaken in Satu Mare en Borla
    Zowel in Satu Mare als Borla is men erg positief over het werken met het blad Örömhir. De aantallen kunnen onveranderd blijven: 40 ex. voor Satu Mare en 65 ex. voor Borla. Ook in de gezinnen gaan ouders of grootouders verder met de inhoud van het blad.
     
    De kinderbijbels in Satu Mare zijn op. Is het nog mogelijk hiervoor steun te ontvangen, zo werd gevraagd. Aangegeven is dat dit op de bekende wijze met een aanvraag bij ons in bespreking kan komen.
     
    De terugvlucht ging niet door, vanwege de aswolkperikelen voor de luchtvaart in Noordwest- en Midden-Europa. Toen deed zich de mogelijkheid voor om met een collectivotaxibedrijf naar Mannheim te rijden en met de trein door te reizen naar Arnhem.

 

Scherpenzeel, 26 april 2010
J. van Oostende


Zie ook: Commissie gemeentecontacten Oost-Europa

Terug naar de vorige pagina

Terug naar het nieuwsoverzicht